Cosáin Siúlóide > Bealach Coillearnaí > Seanchas agus Stair na Ráthanna

Seanchas agus Stair na Ráthanna

Díreach ar an taobh thiar díot, ar mhullach an chnoic, tá ráth ársa ar a dtugtar Lios Sceoláin. Sin tagairt eile do scéalta fá Fhionn Mac Cumhaill. Dar leis an tseanchas ba le haintín Fhinn, Tuireann, iad an cúpla, Bran agus Sceolán.

In insint amháin, rinneadh madadh di le cumhacht na draíochta nuair a bhí sí ag iompar clainne. Rugadh an dá chú chlúiteacha sin di, de réir thraidisiún na nGael, Bran agus Sceolán.  Ár sinsir Ghaelacha a thóg na ráthanna. Cé gur dhaingin iad cuid mhór acu, húsáidtí iad chomh maith fá choinne eallach nó beostoc eile a choinneáil agus le barr an fhómhair a stóráil. Tá ráthanna coitianta i dtírdhreach na hÉireann agus tá an focal ‘ráth’ ina lán logainmneacha. Sampla amháin is ea Machaire Rátha, an t-ainm atá ar an bhaile díreach ó dheas ó Dhroim nDamh.

Ba mhinic ráthanna a bheith tógtha fá fhad radhairc de ráth amháin eile nó níos mó ráthanna. Mar sin dá ndéanfaí ionsaí ar ráth amháin bheadh muintir na ráthanna eile ar an eolas láithreach agus d’fhéadfadh siad teacht i gcabhair. Le trí ráth ar an tearmann agus ar a laghad 10 gcinn eile sa cheantar is dóiche gur clanna gaolta a bhí iontu a thuig nár neart go cur le chéile.

Fón: 028 7954 9978 | Ríomhpoist: eolas@drumnaph.org
15 Br Leath Chiana Machaire Rátha Co Dhoire BT46 5PB
Coiste Forbarttha Charn Tóchair